Inleiding

Het omgevingsprogramma is hét instrument om onder andere ambities uit de omgevingsvisie te vertalen naar concrete maatregelen en uitvoering. Ook biedt het programma ruimte om actuele thematische vraagstukken of complexe gebiedsontwikkelingen vorm te geven. Maar wanneer kies je voor een programma? Welke mogelijkheden biedt het instrument?  Wat regel je in het programma en wat hoort juist thuis in een ander instrument?? En hoe voorkom je beleidsstapeling en versnippering?

Tijdens deze driedaagse cursus nemen we het omgevingsprogramma integraal onder de loep. We behandelen de juridische basis, de inhoudelijke opbouw, de bestuurlijke verhoudingen en de organisatorische kant. Daarbij besteden we expliciet aandacht aan de samenhang tussen bestaand beleid en nieuwe programma’s.

We werken stap voor stap toe naar het ontwikkelen, positioneren en uitvoerbaar maken van een omgevingsprogramma. Daarbij staat steeds de vraag centraal: hoe zorg je voor samenhang, bestuurlijke duidelijkheid en daadwerkelijke uitvoering?

Aan de hand van praktijkvoorbeelden, bestuurlijke dilemma’s en een integrale eindopdracht krijg je niet alleen kennis, maar ook handelingsperspectief om binnen je eigen organisatie aan de slag te gaan.

Inhoud en resultaat

In deze cursus behandelen we het omgevingsprogramma van fundament tot uitvoering. We starten bij de basis en werken toe naar een uitvoerbaar en bestuurlijk gedragen programma.

De cursus is als volgt opgezet.

• Dag 1: Fundament en bouwstenen van het Omgevingsprogramma
• Dag 2: Het omgevingsprogramma in de beleidscyclus, samenwerking en organisatie
• Dag 3: Uitvoerbaarheid, beleidshuis, procedure, DSO en objectgericht schrijven

We gaan onder meer in op:

• De plaats van het omgevingsprogramma in de beleidscyclus
• Verschillende typen programma’s (thematisch en gebiedsgericht)
• De inhoudelijke bouwstenen van een programma
• Relatie met omgevingsvisie, omgevingsplan en vergunningverlening
• Rol van college en raad en bestuurlijke dilemma’s
• Interne en externe samenwerking en participatie
• Juridische haalbaarheid en instrumentkeuze
• MER(-beoordelings)plicht en milieueffecten
• Procedurele keuzes en publicatie in het DSO
• Objectgericht en locatiegericht schrijven

Na afloop kun je:

• Het omgevingsprogramma strategisch positioneren binnen de instrumentketen
• Beoordelen wanneer een opgave vraagt om een programma
• Zelf starten met het ontwikkelen en organiseren van een omgevingsprogramma

Praktijkopdracht
Door de cursus heen gaan we werken aan een praktijkopdracht Aan de slag met het beleidshuis & het nieuwe omgevingsprogramma. Gemeenten hebben vaak tientallen bestaande beleidsdocumenten. Deze zijn wisselend in actualiteit, reikwijdte en juridische status. In deze eindopdracht brengen deelnemers orde in de chaos: hoe richt je als gemeente een toekomstbestendig beleidshuis in én hoe maak je ruimte voor nieuwe omgevingsprogramma’s? In welke volgorde maak je programma’s en hoe kunnen ze op elkaar ingrijpen?
De opdracht maken we in verschillende stappen, zoals inventarisatie, analyse, inrichting en organisatie. We starten daarmee aan het slot van de eerste dag en eindigen ook de cursus daarmee. Tussen de cursusdagen door werk je eraan.

Doelgroep

Deze cursus is primair bedoeld voor professionals die werken aan de implementatie van de Omgevingswet en beleidsontwikkeling binnen gemeenten, zoals:

• Beleidsmedewerkers ruimtelijke ordening / fysieke leefomgeving
• Programmamanagers en programmaregisseurs
• Strategisch adviseurs en concernadviseurs
• Juristen omgevingsrecht
• Projectleiders gebiedsontwikkeling

Gerelateerde cursussen

De cursus is ook relevant voor medewerkers van provincies, waterschappen en adviesbureaus die betrokken zijn bij het opstellen of beoordelen van omgevingsprogramma’s.

Cursus Maken van een omgevingsplan
In deze 3-daagse cursus komen zowel de inhoudelijke als de procedurele aspecten van het tijdelijk omgevingsplan en de overgang naar een volledig gemeentelijk omgevingsplan aan bod. Ook wordt uitgebreid stilgestaan bij modellen en hulpmiddelen voor de opbouw, zoals het VNG-casco en de staalkaarten, evenals bij de meest recente wet- en regelgeving. Zie hier.