Details

Gemeentefinanciën voor niet-financiële medewerkers: Het speelveld, de spelregels en jouw eigen voors

2-daagse cursus

  • Begrijp het gemeentelijke geldsysteem en de financiële spelregels.
  • Leer de begroting en jaarstukken van je eigen gemeente lezen.
  • Onderbouw je eigen beleidsvoorstel financieel en stel sterke dekkingsvoorstellen op.
  • Oefen direct met de begroting van je eigen gemeente op tafel.
  • Krijg praktische handvatten voor het gesprek met je controller, portefeuillehouder en raad.
1 december 2027 en 8 december 2027
Utrecht
€ 1.295

Inleiding

Vrijwel elk voorstel dat je als gemeenteambtenaar schrijft, eindigt bij vragen over de kosten en de dekking daarvan. Wie niet weet welke financiële spelregels er gelden, staat al snel buitenspel of belooft iets wat financieel niet haalbaar is. In deze tweedaagse cursus maken we je daarom grondig wegwijs in het speelveld en de geldlogica van gemeenten.

Op dag 1 behandelen we waar het geld vandaan komt, de verhouding met het Rijk, het financiële begrippenkader en het verloop van de P&C-cyclus.

Op dag 2 gaan we dieper in op het lezen van de begroting en jaarstukken, het beoordelen van de financiële positie en het financieel onderbouwen van je eigen beleidsvoorstel. We werken gedurende de hele cursus met actuele voorbeelden en met de begroting van je eigen gemeente op tafel.

Inhoud en resultaat

In twee dagen bouw je van de grond af een compleet beeld op van de gemeentelijke financiën, specifiek afgestemd op jouw rol als niet-financiële medewerker. We behandelen de geldstromen uit het gemeentefonds en belastingen, de P&C-cyclus en hoe je begrotings- en jaarstukken leest. Vervolgens passen we deze kennis direct toe op jouw eigen werk en beleidsvoorstel.

Aan bod komen onder meer:

  • De geldstromen: gemeentefonds, algemene en specifieke uitkeringen, eigen belastingen, leges en retributies.
  • De verhouding met het Rijk: autonomie, medebewind en beleidsvrijheid per taak.
  • De P&C-cyclus en rolverdeling: de rollen van raad, college, organisatie en controller. Begroting en jaarstukken lezen: programma's, taakvelden, paragrafen en kengetallen.
  • De financiële positie beoordelen: structureel evenwicht, reserves, schuld, kapitaallasten en risico's.
  • Praktijkcases: tips en tricks voor je eigen beleidsvoorstel en het gesprek met bestuur en raad.

Leerdoelen Na afloop kun je:

  • uitleggen waar het geld van je gemeente vandaan komt, waar het naartoe gaat en hoeveel ruimte er per taak werkelijk is;
  • de begroting en de jaarstukken van je eigen gemeente lezen en er de informatie uit halen die je voor je werk nodig hebt;
  • je eigen beleidsvoorstel financieel onderbouwen en het gesprek daarover voeren met je controller en portefeuillehouder.

Tijdens het volgen van de cursus krijg je ook toegang tot de digitale kennisbank van PONT | Governance, waarin je relevante wetgeving, jurisprudentie, boeken en achtergrondinformatie kunt vinden. Je ontvangt voor de kennisbank een aparte inlogcode.

Doelgroep

Deze cursus is primair bedoeld voor beleidsmedewerkers, projectleiders, programmamanagers, bestuursadviseurs en griffiemedewerkers bij gemeenten die zelf geen financiële functie hebben, maar in hun werk voortdurend met geld te maken krijgen. Denk aan iedereen die een collegevoorstel schrijft, input levert voor de begroting of moet uitleggen waarom een project duurder uitpakt.

Daarnaast is de cursus relevant voor medewerkers van gemeenschappelijke regelingen, omgevingsdiensten en regionale samenwerkingsverbanden, voor teamleiders die net leiding zijn gaan geven aan een budget, en voor zij-instromers uit het Rijk, de provincie of het bedrijfsleven. Ook financieel medewerkers die vooral de techniek kennen en de bestuurlijke context willen begrijpen, zijn van harte welkom.

Voor deze cursus is geen specifieke juridische of financiële voorkennis vereist; het begrippenkader wordt vanaf de basis opgebouwd.

Programma

Programma

Dag 1 – Het speelveld en de spelregels

  • Waar het geld vandaan komt: gemeentefonds, algemene uitkering, decentralisatie- en integratie-uitkeringen, specifieke uitkeringen en de Bijzondere Fondsuitkering.
  • Het eigen belastinggebied: OZB, kleine belastingen, leges en retributies.
  • De verhouding met het Rijk: autonomie, medebewind, normeringssystematiek, beleidsvrijheid en adviezen van de Raad voor het Openbaar Bestuur.
  • Het financiële begrippenkader: baten en lasten, incidenteel versus structureel, reserves en voorzieningen, investeren en afschrijven.
  • De P&C-cyclus en de rolverdeling: kadernota, begroting, tussenrapportages en jaarstukken, en wie waarover gaat.

Dag 2 – Jouw rol in de P&C-cyclus en jouw eigen voorstel

  • Begroting en jaarstukken lezen: van programma naar taakveld, de zeven paragrafen en de kengetallen die ertoe doen.
  • De financiële positie beoordelen: structureel evenwicht, reserves en weerstandsvermogen, schuld, kapitaallasten en risico's.
  • Geld op afstand: regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en verbonden partijen.
  • Jouw rol in de P&C-cyclus: wat er van jou verwacht wordt bij het maken van de begroting, tussenrapportage, kadernota en jaarrekening.
  • Je eigen voorstel: de financiële paragraaf, dekkingsvormen en het gesprek met controller, college en raad (met casuïstiek op de eigen begroting).

Docenten

Drs. Peter Verheij
Zelfstandig adviseur en lid Raad voor het Openbaar Bestuur
Peter Verheij is een ervaren bestuurder en finance professional in de publieke sector. Hij heeft 20 jaar ervaring in de publieke sector, eerst als accountant bij een BIG-4 kantoor en later als senior-beleidsadviseur bij het Ministerie van Financiën. Tussen 2010-2021 was hij wethouder van de Gemeente Alblasserdam en in de periode 2014-2021 lid en (vanaf 2018) portefeuillehouder Financiën van het Drechtstedenbestuur. Openbaar bestuur en openbare financiën vormen de rode draad door zijn loopbaan. Van 2012-2019 was hij lid (en vanaf 2014) vice-voorzitter van de VNG-commissie Financiën. Hij was lid van de commissie vernieuwing BBV en vernieuwing accountantscontrole. In die periode was hij ook lid van de Waarderingskamer. De Waarderingskamer houdt toezicht op de belastingheffing van gemeenten. Vanaf 1 juli 2019 is hij lid van de Raad voor het Openbaar Bestuur en houdt hij zich met name bezig met adviezen over de financiële verhoudingen.
 

Referenties

 Deze cursus is nieuw en heeft nog geen referenties.

Materiaal

  •  Je ontvangt de digitale versie van de presentatieslides.
  • Je krijgt gratis toegang tot de gehele digitale kennisbank van PONT | Governance tot een maand na de cursus.

Studiepunten

Studiepunten en -uren: Voor deze cursus/opleiding kun je 0 studie-uren rekenen.

Aanmelden

1 december 2027 en 8 december 2027
Utrecht
€ 1.295

    • Genoemd bedrag is exclusief 21% btw.
    • Prijs is inclusief lunch, koffie en thee.
  • Incompany

    Deze cursus liever met jouw eigen team en op maat bij jou op kantoor? Dat kan! De voordelen van incompany op een rij:

    • De training is altijd maatwerk
    • Je bereikt als team hetzelfde niveau
    • Voorafgaand een vrijblijvend intakegesprek met de trainer(s)
    • Bedrijfsspecifieke situaties worden betrokken
    • Je bepaalt de data van de training

    Ook interessant voor jou

    Meer weten?

    Heb je nog vragen of wil je deze cursus incompany volgen?

    Of wil je persoonlijk studieadvies? We vertellen je graag wat de mogelijkheden zijn. Via onderstaand contactformulier kun je contact opnemen met onze klantenservice of ons salesteam. Wil je direct contact met de betreffende programmamanager? Bekijk dan de contactgegevens rechts.

    Waarom contact

    Sanne Seidel

    Programmamanager Digitalisering & Governance, Berghauser Pont Academy

    U kunt contact opnemen met Sanne via

    Gemeentefinanciën voor niet-financiële medewerkers: Het speelveld, de spelregels en jouw eigen voors