Details

Beleidsmedewerker energietransitie

Leerroute

  • Energiesysteem, energiewetgeving, warmtetransitie, energie en ruimte, vergunningverlening en netcongestie
  • Van gemeentelijke energieambities naar uitvoerbaar beleid en concrete projecten
  • Hybride leren: fysieke cursusdagen, e-learnings, werkplekopdrachten, casussen, intervisie en vaardigheidstraining
  • Inclusief een jaar lang lidmaatschap PONT | Klimaat
24 november 2026
Utrecht
€ 5.995

Inleiding

De energietransitie stelt gemeenten en andere overheden voor complexe keuzes. De vraag naar elektriciteit groeit, het elektriciteitsnet loopt op veel plaatsen tegen zijn grenzen aan en gemeenten moeten werk maken van de warmtetransitie. Tegelijkertijd vragen projecten voor zon, wind, energieopslag, warmte-infrastructuur en energiehubs om ruimtelijke keuzes, vergunningen, participatie en bestuurlijke besluitvorming.

De beleidsmedewerker energietransitie heeft hierin een verbindende rol. Je moet het energiesysteem voldoende begrijpen, weten welke juridische en beleidsmatige instrumenten beschikbaar zijn en kunnen samenwerken met collega’s, bestuurders, netbeheerders, bedrijven, woningcorporaties en inwoners.

Inhoud

In deze opleiding brengen we deze onderdelen samen. We behandelen de hoofdlijnen van het energiesysteem en de relevante energie- en warmtewetgeving. Vervolgens vertalen we deze kennis naar de gemeentelijke praktijk van warmtebeleid, ruimtelijke keuzes, vergunningverlening en netcongestie.

Daarbij besteden we niet alleen aandacht aan de inhoud van beleid, maar ook aan de uitvoering. Je leert hoe je ambities omzet in een uitvoeringsprogramma, hoe je prioriteiten stelt en hoe je omgaat met beperkte capaciteit, uiteenlopende belangen en bestuurlijke onzekerheid.

De opleiding is praktijkgericht opgebouwd. Je werkt gedurende de leerroute aan een eigen energiecasus en past nieuwe kennis direct toe op een vraagstuk binnen je eigen organisatie of regio.

Opzet

Deze opleiding richt zich op de volledige beleidscyclus van de energietransitie: van het begrijpen van het energiesysteem en de wettelijke kaders tot het ontwikkelen, uitvoeren, monitoren en bijsturen van energiebeleid.

We behandelen onder andere:

  • De werking van het energiesysteem, energiebesparing, opslag en flexibiliteit
  • De Energiewet, warmtewetgeving en relevante instrumenten uit de Omgevingswet
  • De warmtetransitie, warmteprogramma’s en wijkgerichte uitvoering
  • De ruimtelijke inpassing van zon, wind, opslag en energie-infrastructuur
  • Vergunningverlening en participatie bij energieprojecten
  • Netcongestie, netbewust ruimtelijk beleid en lokale energiesystemen
  • Energiehubs en samenwerking met bedrijven en bedrijventerreinen
  • Programmatisch werken, financiering, monitoring en bestuurlijke advisering
  • Stakeholdermanagement, samenwerking en omgaan met weerstand

Gedurende de opleiding werk je aan een eigen praktijkcasus. Je brengt de lokale opgave, betrokken partijen, juridische kaders, ruimtelijke gevolgen en uitvoeringsmogelijkheden in beeld. Uiteindelijk verwerk je deze onderdelen in een integraal beleidsadvies of een uitvoeringsagenda voor jouw organisatie.

Leerdoelen

Na afloop van deze opleiding kun je:

  1. De werking van het energiesysteem en de belangrijkste ontwikkelingen binnen de energietransitie uitleggen en vertalen naar gemeentelijke beleidskeuzes.
  2. De relevante energie-, warmte- en omgevingsrechtelijke kaders herkennen en toepassen bij beleid en projecten.
  3. Energiebeleid verbinden met ruimtelijke ordening, warmte, vergunningverlening en energie-infrastructuur.
  4. Het gemeentelijke handelingsperspectief bij netcongestie bepalen en onderbouwde keuzes maken over prioritering en programmering.
  5. Een energieambitie uitwerken tot een uitvoerbaar programma met maatregelen, verantwoordelijkheden, middelen en monitoring.
  6. Effectief samenwerken met bestuurders, collega’s, netbeheerders, bedrijven, inwoners en andere betrokken partijen.

Doelgroep

Deze opleiding is primair bedoeld voor (startende) beleidsmedewerkers en beleidsadviseurs die binnen een gemeente, provincie of andere overheidsorganisatie werken aan de energietransitie.

De opleiding sluit onder meer aan bij functies als:

  • Beleidsmedewerker energietransitie
  • Beleidsadviseur energie
  • Adviseur duurzame energie
  • Projectleider energie
  • Programmamedewerker energie of klimaat

Ook voor trainees, zij-instromers en medewerkers van advies- en detacheringsbureaus die voor overheden aan energievraagstukken werken, biedt de opleiding een goede basis. Deelnemers hoeven vooraf geen energiespecialist of jurist te zijn. We behandelen de juridische kaders op hoofdlijnen en steeds vanuit de werkzaamheden van een beleidsmedewerker. Enige ervaring binnen een gemeente, provincie, omgevingsdienst of adviesorganisatie is behulpzaam, maar niet noodzakelijk.

De route richt zich nadrukkelijk op het publieke domein. Vraagstukken die specifiek horen bij de interne verduurzaming, rapportageverplichtingen of investeringsbeslissingen van bedrijven vallen buiten deze leerroute.

Hybride opzet

Al onze opleidingen zijn hybride ingericht: een doordachte mix van klassikale bijeenkomsten, online modules en zelfstudie die aansluit bij onze visie op leren. Zo profiteer je van inspirerende ontmoetingen met experts en collega’s, verdiep je je kennis flexibel in je eigen tempo en breng je het geleerde direct in praktijk. Deze afwisseling zorgt voor maximale leeropbrengst én maakt het programma goed te combineren met een drukke werkagenda.

De online leeromgeving blijft ook na afronding van de opleiding beschikbaar. Je behoudt toegang tot de e-cursussen en de uitgebreide kennisbank, zodat je informatie eenvoudig kunt terugzoeken en je kennis actueel kunt houden.

Examinering 

Na het succesvol afronden van de opleiding ontvang je het diploma Beleidsmedewerker Energietransitie.

Met dit diploma toon je aan dat je beschikt over de juridische, beleidsmatige en praktische basiskennis die nodig is om binnen een overheidsorganisatie aan energiebeleid en energieprojecten te werken. Je kunt energievraagstukken in samenhang analyseren, de juiste interne en externe partijen betrekken en bijdragen aan beleidsontwikkeling, bestuurlijke advisering en uitvoering.

De opleiding leidt niet op tot technisch energiespecialist, energiejurist of vergunningverlener. Je ontwikkelt juist de brede kennis en verbindende vaardigheden die nodig zijn om vanuit een beleidsfunctie samen te werken met deze specialisten.

Programma

Fysieke dagen

  • Dag 1: De beleidsmedewerker energietransitie en het energiesysteem
  • Dag 2: Juridisch kader energietransitie
  • Dag 3: Warmtetransitie
  • Dag 4: Vergunningverlening bij energieprojecten
  • Dag 5: Netcongestie I – systeem en gemeentelijk handelingsperspectief
  • Dag 6: Netcongestie II – netbewust beleid en lokale oplossingen
  • Dag 7: Energie en ruimte 
  • Dag 8: Kunde en samenwerking
  • Dag 9: Uitvoering, programmasturing en financiering 

Volledige programma 

Dag 1 - De beleidsmedewerker energietransitie en het energiesysteem

Fysiek

  • Kennismaken met de belangrijkste begrippen, energiebronnen en ontwikkelingen binnen de energietransitie.
  • Inzicht krijgen in de mondiale energieopgave, de Nederlandse energiesituatie en de betekenis van energiegebruik op individueel niveau.
  • Verkennen van het energiebeleid en de rol van de overheid bij het realiseren van de energie- en klimaatdoelstellingen.
  • Begrijpen van de warmtetransitie en de opgave om woningen en gebouwen aardgasvrij te maken.
  • Inzicht krijgen in de mogelijkheden voor energiebesparing en verduurzaming van woningen.
  • Kennismaken met de oorzaken en gevolgen van netcongestie en de uitdagingen die dit met zich meebrengt.
  • Verkennen van de rol van energiecoöperaties en de ontwikkeling van duurzame energieprojecten. 

Dag 2 - Juridisch kader energietransitie

Zelfstudie vooraf

  • E-cursus Algemene wet bestuursrecht
  • E-college of leesopdracht actualiteiten energietransitie

Fysiek

  • Behandelen van de hoofdlijnen van de Energiewet en warmtewetgeving
  • Onderscheiden van de rollen van gemeente, provincie, Rijk en netbeheerder
  • Toepassen van de omgevingsvisie, het programma, het omgevingsplan en beleidsregels
  • Verkennen van bevoegdheden, besluitvorming en juridische borging
  • Verbinden van juridische kaders met warmte, ruimte en vergunningverlening

Dag 3 - Warmtetransitie

Zelfstudie vooraf

  • In beeld brengen van de warmteopgave binnen de eigen gemeente of regio
  • Inventariseren van beschikbare warmtebronnen, beleidsdocumenten en betrokken partijen

Fysiek

  • Vertalen van de transitievisie warmte naar een warmteprogramma
  • Maken van gemeentelijke keuzes over gebieden, technieken en prioritering
  • Uitwerken van een wijkgerichte aanpak en wijkuitvoeringsplan
  • Samenwerken met bewoners, woningcorporaties, warmtebedrijven en andere partners
  • Toepassen van de theorie in een praktijkcasus warmte

Dag 4 - Vergunningverlening bij energieprojecten

Zelfstudie vooraf

  • E-cursus introductie Omgevingsvergunning
  • Uitvoeren van een eerste vergunningencheck voor een eigen energieproject

Fysiek

  • Doorlopen van procedures en toetsingskaders voor energieprojecten
  • Onderscheiden van verantwoordelijkheden van beleidsmedewerker, vergunningverlener en jurist
  • Samenwerking tussen beleid, vergunningverlening en initiatiefnemers
  • Verbinden van beleid, omgevingsplan, vergunningverlening en participatie
  • Samenwerken met initiatiefnemers, interne afdelingen en het bevoegd gezag
  • Participatie en omgevingsmanagement
  • Bestuurlijke afwegingen en omgaan met belangen
  • Praktijkcasussen waarin vergunningverlening onderdeel is van een breder gebiedsproces

Dag 5 - Netcongestie I: systeem en gemeentelijk handelingsperspectief

Zelfstudie vooraf

  • Bestuderen van de basisprincipes van netcongestie
  • In kaart brengen van regionale knelpunten, stakeholders en bestuurlijke urgentie

Fysiek

  • Begrijpen van de werking en beperkingen van het elektriciteitsnet
  • Analyseren van oorzaken en maatschappelijke gevolgen van netcongestie
  • Verschillende vormen van congestie en de achterliggende mechanismen
  • Het energiesysteem als geheel (opwek, transport, opslag en vraag)
  • Onderscheiden van de rollen van netbeheerder, gemeente, provincie, RES-regio en Rijk
  • Bepalen waar de gemeente wel en geen invloed op heeft
  • Formuleren van een realistisch gemeentelijk handelingsperspectief
  • Bestuurlijke dilemma's en verwachtingsmanagement
  • Analyse van een eigen regionale casus

Dag 6 - Netcongestie II: netbewust beleid en lokale oplossingen

Zelfstudie vooraf

  • Maken van een diagnose van netcongestie in de eigen gemeente of regio
  • Verkennen van mogelijke locaties, partners en oplossingsrichtingen 

Fysiek

  • Ontwikkelen van netbewust ruimtelijk beleid
  • Verbinden van netcapaciteit met ruimtelijke programmering en prioritering
  • Verkennen van energiehubs, opslag, flexibiliteit en lokale energiesystemen
  • Programmeren op basis van netcapaciteit
  • Samenwerken met bedrijven en bedrijventerreinen
  • Uitwerken van bouwstenen voor een lokaal actieplan netcongestie
  • Gebiedsgericht samenwerken met netbeheerder, provincie en RES-regio
  • Energiehubs, flexibiliteit en lokale energiesystemen als onderdeel van een bredere gebiedsstrategie
  • Opstellen van een concreet handelingsperspectief voor de eigen organisatie

Dag 7 - Energie en ruimte

Zelfstudie vooraf

  • Selecteren van een ruimtelijk energievraagstuk uit de eigen praktijk
  • Beschrijven van ruimtelijke kansen, knelpunten en betrokken belangen

Fysiek

  • Inzicht krijgen in de ruimtelijke gevolgen van de energietransitie.
  • Afwegen van ruimte voor duurzame energieopwekking, opslag en energie-infrastructuur.
  • Omgaan met schaarse ruimte, ruimtelijke kwaliteit en meervoudig ruimtegebruik.
  • Verkennen hoe energieopgaven een plek krijgen in gemeentelijk ruimtelijk beleid.
  • Leren van praktijkvoorbeelden over gebiedsontwikkeling, ruimtelijke inpassing en participatie.

Dag 8 - Kunde en samenwerking

Zelfstudie vooraf

  • Uitvoeren van een stakeholderanalyse voor de eigen energiecasus
  • Beschrijven van belangen, afhankelijkheden, weerstand en interne afstemmingsvragen

Fysiek

  • Werken vanuit een heldere en rolvaste positie
  • Analyseren van stakeholders en het bestuurlijke krachtenveld
  • Samenwerken over organisatiegrenzen heen
  • Omgaan met tegengestelde belangen en bestuurlijke dynamiek;
  • Omgaan met weerstand, conflicterende belangen en onzekerheid
  • Adviseren en beïnvloeden zonder formele bevoegdheid
  • Verbeteren van samenwerking met ruimte, economie, vergunningverlening, duurzaamheid en beheer
  • Oefenen met realistische casuïstiek uit de energietransitie

Dag 9 - Uitvoering, programmasturing en financiering

Zelfstudie vooraf

  • Samenbrengen van warmte, ruimte, vergunningverlening en netcongestie
  • Opstellen van eerste bouwstenen voor een uitvoeringsagenda energie

Fysiek

  • Vertalen van energieambities naar concrete beleidsdoelen en maatregelen
  • Opbouwen van een uitvoeringsprogramma met fasering en verantwoordelijkheden
  • Verkennen van subsidies, financiering en uitvoerbaarheid
  • O

Docenten

Anton Kiewiet
Adviseur milieu-en duurzaamheid
 
Anton is afgestudeerd in Wageningen en gepromoveerd in de Milieuchemie. Hij heeft daarna vooral gewerkt voor gemeenten op diverse milieuwerkvelden; water(bodem), vergunningverlening, externe veiligheid en de laatste jaren op het gebied van duurzaamheid. Vanaf 2007 is hij zelfstandig milieuadviseur en -manager. Hij is daarnaast ook energieambassadeur en actief bij de Utrechtse energiecoöperatie Energie-U. .
 
   
Michelle de Rijke
partner energierecht en bestuursrecht bij La Gro advocaten
 
Michelle is sinds het begin van de liberalisering van de energiemarkt in 1998 actief in de energiesector. Zij adviseert bedrijven, decentrale overheden en belangenorganisaties in de hele keten van productie, transport en levering van energie met een focus op het proces van de energietransitie. Dit omvat hernieuwbare energie projecten (biogas, wind, warmte, zonne-energie), infrastructuur (gesloten distributiesystemen, slimme netten, opslag), tariefregulering, subsidies, en handhaving. Daarnaast vertegenwoordigt Michelle cliënten in bestuursrechtelijke en civielrechtelijke procedures over uiteenlopende onderwerpen waaronder vergunningen, ontheffingen, handhavingsbesluiten en schadevergoeding bij (on)rechtmatige overheidsdaad. Michelle is hoofdredacteur van het Nederlands Tijdschrift voor Energierecht, bestuurslid van de Nederlandse Vereniging voor Energierecht en rechter-plaatsvervanger bij de sector bestuursrecht van de Rechtbank Rotterdam.
Robert de Wit
Projectleider Licensing Large Projects Area West TenneT
Robert verzorgt praktijkgerichte trainingen op het gebied van gebiedsontwikkeling, projectmanagement, omgevingsmanagement en de energietransitie. In zijn trainingen staat de praktijk centraal. Hij werkt met interactieve werkvormen op basis van ervaringsleren, waarbij deelnemers actief oefenen met casuïstiek. Zo vertaalt hij theorie naar concrete handvatten die direct toepasbaar zijn in de dagelijkse werkpraktijk. Het doel is dat deelnemers het geleerde niet alleen begrijpen, maar daadwerkelijk internaliseren. Geen training waar je de deur uitloopt en vervolgens overgaat tot de orde van de dag, maar een traject dat aanzet tot ander gedrag en blijvend verschil maakt in de praktijk. Deze aanpak is stevig geworteld in zijn werk als projectmanager bij de landelijke netbeheerder TenneT. Daar werkt hij dagelijks aan de energietransitie. Door netcongestie kunnen op veel plekken in Nederland geen nieuwe duurzame initiatieven, zoals wind- en zonneparken, én geen nieuwe woningen worden aangesloten. Daarom realiseert TenneT nieuwe hoogspanningsstations en kabeltracés om het elektriciteitsnet toekomstbestendig te maken. Samen met zijn projectteams werkt Robert aan de realisatie van twee hoogspanningsstations om de netcongestie in de regio Amsterdam op te lossen. Als projectleider stuurt hij multidisciplinaire teams aan van omgevingsmanagers, vergunningsverleners, planologen en juristen. Hij is verantwoordelijk voor vergunningen, ruimtelijke procedures, landschappelijke inpassing en het creëren van draagvlak bij ministeries, provincies, gemeenten, grondeigenaren en omwonenden. Juist deze praktijkervaring vormt de basis van zijn trainingen.
 
Marije van der Hoek
Advocaat Omgevingsrecht
Marije begon haar loopbaan in 2012 bij de civiele sector van de rechtbank Rotterdam en het gerechtshof Den Haag. In 2015 maakte zij de overstap naar de advocatuur. Sinds 2017 heeft zij zich gespecialiseerd in het bestuursrecht, en meer in het bijzonder in het omgevingsrecht. Zij is begeeft zich op het grensvlak van het bestuursrecht en privaatrecht, met een focus op gebiedsontwikkeling. In dat verband adviseert zij over en procedeert zij, indien nodig, in zaken rondom planologische inpassing (o.a. omgevingsplannen en vergunningen), publiek-private samenwerking, nadeelcompensatie en onteigening. Zij werkt veelal voor projectontwikkelaars, exploitanten van wind- en zonneparken, mkb-bedrijven en sinds haar overstap naar La Gro per 1 september 2025 ook voor lokale overheden.
Bekijk LinkedIn profiel  
Carla Roghair
Consultant Integraal Energiesysteem
Carla werkt sinds 2014 bij het netwerkbedrijf Alliander in verschillende functies als consultant en als manager, in de werkvelden duurzame gebiedsontwikkeling, omgevingsmanagement, grondzaken en energieplanologie. In deze periode heeft ze met collega’s gewerkt aan het vinden van ruimte voor (hoogspannings)stations, verkrijgen van grond en zakelijke rechten, een energielandschap van de toekomst en aan de ruimtelijke aspecten van de verduurzaming van het energiesysteem. Carla is opgeleid als ecotoxicoloog aan de Wageningen Universiteit en heeft diverse functies bekleed bij een milieuorganisatie, ministerie, wetenschappelijk onderzoekinstituut en een uitvoeringsorganisatie. Het realiseren van (creatieve) oplossingen in onze leefomgeving heeft haar altijd getrokken. Inhoud en proces moeten daarbij in balans zijn.
Laura de Bonth
Stedenbouwkundige en partner bij Urban Synergy
Laura de Bonth is in 2007 cum laude afgestudeerd aan de TUDelft, richting stedenbouw. Ze is stedenbouwkundige en mede oprichter van Urban Synergy, ontwerpbureau voor stedenbouw en landschap. Laura werkt aan verschillende integrale opgaven op regionaal schaalniveau en verricht ze ontwerpend onderzoek naar de energie-transitie en transformatieopgaven in de stad en het landelijk gebied. Met een nieuwsgierige instelling werkt ze aan projecten waar stedenbouw, landschap en energie samenkomen. Voorbeelden zijn een handreiking en werkwijze voor ruimtelijke inpassing van energie-infrastructuur voor de provincie Friesland, ontwerpend-onderzoek naar positionering en kansen voor kwaliteitsimpulsen bij batterijopslag in het landschap van Flevoland. Ontwerpen aan de Balanswijk 1.0, een wijk waar alle benodigde energie lokaal wordt opgewekt en opgeslagen, in opdracht van Alliander. Op lager schaalniveau werken ze aan herstructureringsopgaven van woonbuurten, waarbij de energietransitie een belangrijke opgave is. Of herinrichting van openbare ruimte in o.a. Zutphen en Rotterdam Zuid waar we met partijen in gesprek gaan over de gevolgen van aanleg van warmtenetten, in combinatie met vergroening, wateropvang en kansen voor loskoppelen van HWA afvoeren bij koop- en huurwoningen.
 

Referenties

Materiaal

Studiepunten

Studiepunten en -uren: Voor deze cursus/opleiding kun je 0 studie-uren rekenen.

BP StudieurenBerghauser Pont(100 )

Aanmelden

24 november 2026
Utrecht
€ 5.995


    • Genoemd bedrag is exclusief 21% btw 
    • Prijs is inclusief koffie en thee   
  • Incompany

    Deze cursus liever met jouw eigen team en op maat bij jou op kantoor? Dat kan! De voordelen van incompany op een rij:

    • De training is altijd maatwerk
    • Je bereikt als team hetzelfde niveau
    • Voorafgaand een vrijblijvend intakegesprek met de trainer(s)
    • Bedrijfsspecifieke situaties worden betrokken
    • Je bepaalt de data van de training

    Ook interessant voor jou

    Meer weten?

    Heb je nog vragen of wil je deze cursus incompany volgen?

    Of wil je persoonlijk studieadvies? We vertellen je graag wat de mogelijkheden zijn. Via onderstaand contactformulier kun je contact opnemen met onze klantenservice of ons salesteam. Wil je direct contact met de betreffende programmamanager? Bekijk dan de contactgegevens rechts.

    Waarom contact
    Chiara van Ommeren

    Chiara van Ommeren

    Programmamanager, Berghauser Pont Academy

    U kunt contact opnemen met Chiara via

    Beleidsmedewerker energietransitie