Introductie

• Doel en opbouw van de cursus
• Inleiding over de beginselplicht tot handhaving en het doel van handhavend optreden;
• Wat is de last onder bestuursdwang precies en wanneer kies ik voor de last onder bestuursdwang in plaats van het in de praktijk meer gangbare instrument van de last onder dwangsom?
• Wat regelt de Awb over de last onder bestuursdwang, welk bevoegd gezag kan de bestuursdwangbevoegdheid inzetten en wat is de wettelijke grondslag hiervan in de Gemeentewet, Provinciewet of Waterschapswet?
• Kan ik in bezwaar nog switchen van de last onder dwangsom naar de last onder bestuursdwang en andersom?

Wie is de overtreder?

• Korte inleiding over het overtredersbegrip en waarom dit zo’n belangrijk begrip is;
• Kan ik een last onder bestuursdwang opleggen als nog niet helemaal duidelijk is wie de overtreder is? + is zekerheid over het overtrederschap wel van belang voor de kostenverhaalsbeschikking?
• Moet een overtreder het in zijn macht te hebben om een overtreding te kunnen beëindigen alvorens een last onder bestuursdwang kan worden opgelegd?

Drie soorten bestuursdwang: reguliere bestuursdwang, spoedbestuursdwang en superspoed-bestuursdwang

• Wanneer is er sprake van ‘spoed’ en ‘superspoed’ en wat voor consequenties heeft dit voor het nemen van het bestuursdwangbesluit en voor het geven van een begunstigingstermijn?
• Binnen welke termijn moet er bij ‘superspoed’ alsnog een bestuursdwangbeschikking op schrift worden gesteld?
• Binnen hoeveel tijd nadat het bevoegd gezag op de hoogte is geraakt van een (super) spoedeisende situatie dient een besluit te worden genomen tot het opleggen van een last onder bestuursdwang?

Een bijzondere vorm van bestuursdwang: de bouwstop

• Wat is een bouwstop precies?
• Wat is de juridische status van een mondelinge stillegging van de bouwwerkzaamheden?
• Kan een bouwstop worden gecombineerd met een last onder dwangsom ter voorkoming dat verder wordt gebouwd?
• Hoe zit het onder de Omgevingswet met de bouwstop: is er nog een bevoegdheid om een bouwstop op te kunnen leggen en hoe is de laatste jurisprudentie over de toepassing van de bouwstop onder de Omgevingswet?

Relatie ongewoon voorval in de zin van de Omgevingswet (afdeling 19.1) en de last onder bestuursdwang

• Als bijvoorbeeld een tankwagen is gekanteld of er een calamiteit optreedt in een fabriek kan er sprake zijn van een ‘ongewoon voorval’. Ook in dat geval dient het bevoegd gezag hiertegen op te treden.
• Is het verplichten van de veroorzaker tot het nemen van maatregelen bij een ongewoon voorval (artikel 19.4 Omgevingswet) te kenschetsen als het toepassing geven aan een last onder bestuursdwang?
• Zo niet: zijn bepaalde leerstukken uit de Awb met betrekking tot het ongewoon voorval van overeenkomstige toepassing?

Tips & Tricks om een ‘rechterproof’ bestuursdwangbesluit op te leggen

• Hoe dient een last onder bestuursdwang er uit te zien?
• Welke zaken mag ik echt niet vergeten op te nemen in mijn last onder bestuursdwang?

De begunstigingstermijn bij een last onder bestuursdwang

• Wat is bij een last onder bestuursdwang een redelijke begunstigingstermijn?
• Hoe zit het met een begunstigingstermijn in de situaties van ‘spoed’ en ‘superspoed’?

Ten uitvoer leggen last onder bestuursdwang

• Er is door de overtreder géén uitvoering gegeven aan de last onder bestuursdwang: wat nu?
• Welke bevoegdheden (accessoire bevoegdheden) heeft het bevoegd gezag om zelf de uitvoering van de last onder bestuursdwang ter hand te nemen?
• Hoe verhouden deze accessoire bevoegdheden zich tot de reguliere bevoegdheden van toezichthouders uit titel 5.2 van de Awb?

Verhaal van gemaakte bestuursdwangkosten bij de overtreder

• Welke zaken moet ik in mijn bestuursdwangbeschikking opnemen om succesvol de kosten te kunnen verhalen?
• Welke zaken moet ik in mijn kostenverhaalsbeschikking opnemen om succesvol de kosten te kunnen verhalen?
• Is het verplicht om de bestuursdwangkosten te verhalen en in welke gevallen dienen de kosten niet (geheel) op de overtreder te worden verhaald?
• Binnen welke termijn moet de kostenverhaalsbeschikking uiterlijk worden genomen?
• Welke (soorten) kosten kunnen worden verhaald en vanaf welk moment mogen kosten in rekening worden gebracht in verband met een bestuursdwangprocedure?
• Wat is de sanctie als er in de bestuursdwangprocedure iets mis is gegaan?

Procedurele zaken in verband met een bestuursdwangprocedure

• Hoe verloopt de rechtsbeschermingsprocedure tegen de last onder bestuursdwang en de kostenverhaalsbeschikking?
• Dient de last onder bestuursdwang in bezwaar ex tunc of ex nunc te worden getoetst?
• Kan een verzoeker om handhaving specifiek verzoeken om het opleggen van een last onder bestuursdwang en kan hij vervolgens bij het bevoegd gezag vragen om het effectueren van de opgelegde last onder bestuursdwang?

Door de hele cursus heen: bespreking voorbeelden uit de praktijk