Details

Klimaatbestendige ruimtelijke inrichting

2-daagse cursus

  • Integreer klimaatadaptatie in ruimtelijke ontwikkeling
  • Regelgeving en beleidsinstrumenten voor een toekomstbestendige leefomgeving
  • Klimaatlabels, strategieeën en ontwerpprincipes 
  • Van theorie naar praktijk
7, 14 april 2026
Utrecht
€ 1.395,-

Inleiding

Extreem weer zoals hittegolven, wateroverlast en droogte wordt steeds vaker voelbaar in onze steden en landschappen. De druk op de leefomgeving neemt toe door klimaatverandering én verstedelijking, waardoor verdichting en verharding de gevolgen van weersextremen versterken. Hoe kun je ruimtelijke plannen zo inrichten dat ze niet alleen voldoen aan de huidige eisen, maar ook flexibel en weerbaar zijn tegen toekomstige klimaatuitdagingen?

Alle betrokken deskundigen beseffen dat een goede afstemming tussen enerzijds water, droogte en hitte en anderzijds ruimte essentieel is voor de leefbaarheid en vitaliteit van gebieden nu en in de toekomst. Het effect van voortgaande verstedelijking, met als gevolg verdichting en verharding, op de leefbaarheid en vitaliteit van steden en dorpen is minstens zo sterk als de invloed van veranderingen in het klimaat. Denk daarbij aan piekbuien, maar ook langere perioden van droogte en andere veranderingen. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, is een integrale en toekomstgerichte aanpak nodig die ruimtelijke ordening en klimaatadaptatie combineert.

Inhoud en resultaat

In deze tweedaagse cursus Klimaatbestendige ruimtelijke inrichting leer je hoe je de bestaande stad en gebiedsontwikkelingen klimaatadaptief kan inrichten. Je verdiept je in vragen zoals: hoe klimaatbestendig moet een ontwikkeling worden, hoe kan je dat bereiken en hoeveel gaat dat kosten? Welke klimaatonderzoeken kan je zelf uitvoeren, hoe ken je een klimaatlabel toe aan een omgeving en hoe kom je tot de juiste klimaatbouwstenen voor de openbare ruimte? Je past de geleerde theorie telkens toe op casuslocaties, zodat je er ook zelf praktisch mee aan de slag kunt gaan.

In deze cursus leer je hoe je vanaf het prille begin tot aan de realisatie van een ruimtelijk plan kunt zorgen dat op een kansgerichte wijze met klimaataspecten wordt omgegaan. Ook kijken we naar de toepassing van het klimaatkookboek, waarin stap voor stap wordt uiteengezet hoe je van analyse tot de juiste klimaatingrepen komt.

De volgende vragen komen verder aan bod: Bij wat voor een inrichtings- en ontwikkelingsvraagstukken komen welke klimaatthema’s aan de orde? Hoe breng je vakkennis in of hoe ga je om met specialistische kennis in een complex en dynamisch proces dat ruimtelijke ontwikkeling heet?

Doelgroep

De cursus is bedoeld voor (beleids)medewerkers ruimte, water, groen en gezondheid van gemeenten, waterschappen en provincies. Daarnaast is de cursus geschikt voor ontwerpers die klimaatadaptatie goed in hun ontwerpen willen verwerken. Verder voor medewerkers van adviesbureaus en andere organisaties belast met ruimtelijk ontwerp, inrichting en klimaat.

Programma

Dag 1: Klimaatadaptatie in de stad 

Cees-Anton van del Dool, Nelen & Schuurmans

Inleiding, kennismaking en invetarisatie vragen en verwachtingen

  • Specifieke vragen bij de deelnemers?

Ruimtelijke ontwikkeling en klimaatadaptatie

  • Wat is de invloed van wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen op de stad?
  • Hoe klimaatbestendig wil je het hebben? Ambities en eisen
  • Wie gaat wat doen? Rollen van verantwoordelijkheden

Workshop 1: Opstellen klimaatlabels Steenbergen

Op basis van een concrete gebiedsopgave in een buurt in bestaand bebouwd gebied voeren deelnemers een gebiedsverkenning en actoranalyse uit. De analyseresultaten worden vertaald naar sterkten en zwakten van het gebied. Kansen en bedreigingen voor het gebied worden in beeld gebracht. Wateropgaven en stadshitte in relatie tot leefbaarheid staan centraal in de analyses. (Ruimtelijke analyse, interpreteren achtergrondinfo, Opstellen klimaatlabels, bepalen ambitie)

Aan de slag in de praktijk

  • Hoe zorgen we ervoor dat klimaatadaptatie meegenomen wordt? Beleidsinstrumenten en juridische verankering
  • Wat kan je in de praktijk doen? Praktijkvoorbeelden en werking van veelgekozen maatregelen
  • Wat kosten klimaatadaptieve maatregelen?
  • Wat ga je eerst doen? Prioritering

Workshop 2: Uitwerking klimaatstrategie Steenbergen

Op basis van de klimaatlabels stellen we een strategie op. Welke instrumenten zetten we in, wat voor maatregelen kiezen we en hoe worden deze gefinancierd?

 

Dag 2: Klimaatbestendig ontwerpen

Dirk Verhagen, Urban Synergy 

Inleiding, kennismaking en invetarisatie vragen en verwachtingen

  • Terugkoppeling van dag 1

Praktijkvoorbeelden

  • Waar loop je als ontwerper tegenaan als het gaat om een klimaatbestendige inrichting?
  • Wat betekent dit voor de samenwerking tussen klimaatdeskundigen en ruimtelijke ontwerpers?
  • Presentatie van praktijkvoorbeelden
  • Hoe richt je je participatietraject in, inclusief lokale stakeholders op laagdrempelige manier inspireren voor klimaatbestendig inrichten van eigen leefomgeving?

Ontwerpen aan de hand van het klimaatkookboek

  • Hoe kan je aan de hand van het klimaatkookboek een quickscan uitvoeren naar hitte, droogte, wateroverlast en ecologie? Hoe interpreteer je deze informatie en hoe stel je een klimaatlabel en ambitie voor een deelgebied op?
  • Hoe kom je uit bij de juiste klimaatlabels

Workshop 3: vervolg workshop 1 Dirk en Cees-Anton

Hoe kom je van een quickscan voor een gebied, opstellen van een klimaatlabel tot de juiste klimaatbouwstenen? Welke meekoppelkansen zijn er? Aan de slag met casuslocatie.

Presentatie uitwerking casus Dirk en Cees-Anton

  • Presentatie en feedback op analyses en ontwerpvoorstellen 

 Evaluatie en afsluiting van de dagen

Docenten

Cees-Anton van den Dool
Strategisch adviseur bij Nelen en Schuurmans
Cees-Anton van den Dool werkt als strategisch adviseur aan het klimaatbestendig maken van Nederland. Hij helpt vooral gemeenten, waterschappen en bouwers om voorbereid te zijn op de gevolgen van klimaatverandering en heeft als een van de eersten eisen geformuleerd voor klimaatadaptief bouwen in Nederland. Een belangrijk uitgangspunt van zijn benadering is dat de meeste mensen wel een betere toekomst willen, maar dat onduidelijkheid en wantrouwen een goed resultaat vaak in de weg staan.  
 
Dirk Verhagen
Stedenbouwkundig ontwerper en Partner Urban Synergy
Dirk Verhagen (MSc) heeft met Laura de Bonth (MSc) in 2008 ontwerpbureau Urban Synergy opgericht, bureau voor stedenbouw en landschap. Zijn kracht ligt in het betrekken van diverse stakeholders in een ruimtelijke opgaven, het vertalen van kwaliteiten en aandachtspunten naar breedgedragen ontwerpen of adviezen. Hij is creatief, motiveert en enthousiasmeert. Door goed te luisteren en op een laagdrempelige manier het gesprek aan te gaan, neemt hij alle betrokken stakeholders mee in het proces. Door het inzetten van passende communicatiemiddelen zorgt hij dat iedereen de plannen begrijpt en mee kan denken. Maatschappelijke cohesie en toekomstbestendig bouwen zijn voor hem leidend in ieder project. De afgelopen jaren heeft Dirk gewerkt aan diverse binnenstedelijke ontwerpopgaven gewerkt en herinrichting van openbare ruimte voor diverse gemeentes. Hij ziet het als uitdaging om vanuit verschillende stakeholders en ruimtelijke analyses te komen tot breedgedragen en ook toekomst- en klimaatbestendige ontwerpen voor pleinen, straten en parken.

Referenties

Interessante docenten met een gevarieerde (relevante) inhoud.
De cursus gaf mij nieuwe inspiratie voor mijn werk. Bovendien sloot de cursus goed aan bij mijn huidige kennis.

Materiaal

  • Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal
  • Toegang tot de gehele digitale kennisbank PONT | Klimaat tot een maand na de cursus

Hiermee krijg je toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom de cursus. Zo kun je voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp.

Verder krijg je met PONT | Klimaat gratis toegang tot dossiers, digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.

Studiepunten

Studiepunten en -uren: Voor deze cursus/opleiding kun je 10 studie-uren rekenen.

BP Studieuren1010
NVR Nederlandse Vereniging van Rentmeesters1010

Aanmelden

Datum, Locatie en Prijs

  • 7, 14 april 2026
  • 09:30 - 16:30
  • Utrecht
  • € 1.395,-
    • Genoemd bedrag is exclusief 21% btw
    • Prijs is inclusief complimentary lunch, koffie en thee

  • Aanmelden

    Incompany

    Deze cursus liever met jouw eigen team en op maat bij jou op kantoor? Dat kan! De voordelen van incompany op een rij:

    • De training is altijd maatwerk
    • Je bereikt als team hetzelfde niveau
    • Voorafgaand een vrijblijvend intakegesprek met de trainer(s)
    • Bedrijfsspecifieke situaties worden betrokken
    • Je bepaalt de data van de training

    Ook interessant voor jou

    Meer weten?

    Heb je nog vragen of wil je deze cursus incompany volgen?

    Of wil je persoonlijk studieadvies? We vertellen je graag wat de mogelijkheden zijn. Via onderstaand contactformulier kun je contact opnemen met onze klantenservice of ons salesteam. Wil je direct contact met de betreffende programmamanager? Bekijk dan de contactgegevens rechts.

    Waarom contact
    Raadpleeg de Veelgestelde vragen om te zien of jouw vraag ertussen staat. Of neem contact op met de programmamanager:
    Chiara van Ommeren
    Programmamanager, Berghauser Pont Academy
    Je kunt contact opnemen met Chiara via chiara@berghauserpont.nl
    (020) 820 09 08 | (06) 253 271 03

    Klimaatbestendige ruimtelijke inrichting