PONT Academy

Virtuele assistent

Details

Gebiedsgericht werken in het landelijk gebied

2-daagse cursus

Van beleid naar praktijk: benader ruimtelijke opgaven landelijk gebied praktisch en integraal
Interessant voor beleidsmedewerkers en projectleiders van gemeenten en provincies

  • Effectieve inzet van de verschillende instrumenten van de Omgevingswet
  • Gericht op de complexe opgaven in het landelijk gebied
  • Direct toepasbare, praktische aanpak
  • Inspirerende praktijkvoorbeelden en hands-on opdrachten aan de hand van casussen
19, 26 november 2026
€ 1.395,-

Inleiding

Werken aan ruimtelijke ordeningsprojecten in het landelijk gebied is uitdagend en waardevol. Maar de opgaven zijn complex. Denk aan de transitie van de agrarische sector, water en bodem, recreatie, en milieu. Veel komt nu samen.

Bij al deze opgaven spelen uiteenlopende belangen en verschillende organisaties een rol. Wil je met deze opgaven in het landelijk gebied aan de slag? Dan is een gebiedsgerichte aanpak nodig; integraal en met betrokkenheid van alle stakeholders en aandacht voor de impact op de langere termijn.

Inhoud en resultaat

Deze 2-daagse cursus biedt concrete handvatten en praktische strategieën om gebiedsgericht te werken in het landelijk gebied. Daarbij focussen we op de instrumenten uit de Omgevingswet en hoe je deze optimaal benut, met speciale aandacht voor het instrument programma. Na deze cursus ben je in staat om op een effectieve en praktische manier ruimtelijke opgaven in het landelijk gebied integraal in helder beleid te vertalen. Je kan de instrumenten uit de Omgevingswet effectief inzetten, herkent de koppelkansen en weet hoe je participatie goed kan opzetten om een goed resultaat te behalen.

Op de eerste dag verken je de ruimtelijke uitdagingen van het landelijke gebied. Wat is de basis (bodem, water, landschap, cultuurhistorie en het huidige gebruik) en wat zijn de trends en ontwikkelingen (zoals bijvoorbeeld klimaatverandering, verduurzaming, het toenemende belang van gezondheid). Ook leer je meer over de mogelijkheden van de Omgevingswet en hoe je deze optimaal benut in ontwikkelingsopgaven in het landelijk gebied. Daarbij kijken we naar de rol van de gemeenteraad en het college, en besteden we aandacht aan participatie.

Tijdens de tweede dag krijg je praktische handvatten mee om integrale gebiedsontwikkeling in het landelijk gebied te bevorderen. Je gaat aan de slag met één van de ruimtelijke vraagstukken in het landelijk gebied en brengt deze in verband met de analyse van de basis, trends en ontwikkelingen op de eerste dag. Voor dat specifieke ruimtelijke vraagstuk maak je een concreet stappenplan.

De cursus geeft een algemene basis voor het werken in het landelijke gebied die breed toepasbaar is. In de tweede dag werken we met drie concrete praktijkvoorbeelden die we uitdiepen. We sluiten af met het spel routeplanner waarbij we samen verkennen hoe je van het nog relatief nieuwe instrument programma gebruik kan maken in een gemeentelijke of provinciale organisatie.

Doelgroep

Deze cursus is bestemd voor beleidsmakers, projectleiders en procesbegeleiders bij met name gemeenten, maar ook provincies, die bezig zijn met het maken van beleid en/of de realisatie van ruimtelijke opgaven in het buitengebied.
Daarnaast kan de cursus ook interessant zijn voor ontwikkelaars, ontwerpers, natuur- en milieuorganisaties die betrokken zijn bij ontwikkelingen in het landelijk gebied en meer willen weten van overheidsbeleid.

Het is bij deze cursus verrijkend om met collega’s van verschillende afdelingen samen te werken. De derde deelnemer van de organisatie krijgt daarom 20% korting, zie hier onze staffelkorting.

Programma

Dag 1: Grip op de ruimtelijke opgaven

Doel: je krijgt grip op de belangrijkste ruimtelijke vraagstukken in het landelijk gebied en hoe je ze integraal, gebiedsgericht kunt aanpakken met de instrumenten van de Omgevingswet.

Actuele ruimtelijke uitdagingen
De ruimte op het platteland lijkt eindeloos, maar is dat zeker niet. Verschillende belangen strijden om voorrang. Wat zijn die op het platteland?

  • Transitie van de agrarische sector
  • Vrijkomende agrarische bebouwing
  • Versterking van de biodiversiteit
  • Problematiek van bodem en water
  • Landschapsherstel en ruimtelijke kwaliteit
  • Klimaatadaptatie, duurzaamheid en circulariteit
  • Recreatieve ruimtevraag
  • Stikstofproblematiek
  • Woningbouwopgave

Praktijkvoorbeelden
We brengen de opgaven van het landelijk gebied in beeld en bespreken aan de hand van een aantal praktijkvoorbeelden hoe je te werk gaat. Wat is de basis, wat zijn trends/ontwikkelingen en hoe formuleer je een opgave? Als je gaat werken met deze opgave, welke bevoegdheden liggen er dan en wie moet in welke rol bij ontwikkelingen betrokken worden?

Instrumenten Omgevingswet
Hoe kunnen deze instrumenten je helpen om de opgaven in het landelijk gebied het hoofd te bieden?

  • Welke mogelijkheden biedt de Omgevingswet voor gebiedsgericht werken in het landelijk gebied.
  • De werking van de beleidscyclus, op welke manier kan je de instrumenten van de Omgevingswet gericht inzetten?
  • Hoe ga je aan de slag met de omgevingsvisie en het programma, en hoe creëer je samenhang?
  • Wat is het beste moment om het omgevingsplan aan te passen?
  • Hoe benut je de instrumenten zo optimaal mogelijk in ontwikkelingsopgaven inclusief de rol van de gemeenteraad en het college?
  • Hoe zet je participatie in?   

Gebiedsgerichte opgave
We sluiten de dag af met een praktische werkwijze hoe je een heldere, gebiedsgerichte opgave formuleert. Je kan daarbij met je eigen casus aan de slag.  

Dag 2: Inzet van de instrumenten uit de Omgevingswet

Doel: Na de eerste dag hebben we verkend hoe je een gebiedsgerichte opgave formuleert en weet je welke instrumenten je kunt gebruiken. Nu zoomen we in op drie concrete casussen. Hiervan brengen we de koppelkansen in beeld en werken we toe naar een concreet stappenplan met gebruik van de instrumenten uit de Omgevingswet.

Praktijkcasus en inzet instrumenten Omgevingswet
Hoe kunnen de verschillende instrumenten je helpen om de opgaven in het landelijk gebied het hoofd te bieden? Dit doe je aan de hand van een praktijkcasus.

We werken op deze dag aan drie casussen:

  • Functieverandering en verbreding van agrarische bedrijven (VAB);
  • Mogelijkheden voor wonen/huisvesting in het buitengebied;
  • Mogelijkheden voor landrecreatie en biodiversiteit in het buitengebied.

We bekijken welke instrumenten je inzet bij de aanpak van de ruimtelijke opgave. Waar begin je mee en welke stappen zet je, als je de beleidscyclus van de Omgevingswet volgt? We besteden veel aandacht aan de samenhang tussen de vraagstukken.

  • Hoe kom je tot een gebiedsperspectief dat past bij de basis en inspeelt op de trends van het bewuste (deel)gebied?
  • Welke koppelkansen zijn er en hoe krijg je deze met behulp van participatie goed in beeld?
  • Hoe kan je klimaatadaptatie koppelen aan woningbouw?
  • Hoe kan het bevorderen van biodiversiteit samengaan met recreatie of de veranderingen op en agrarisch erf?
  • Hoe kan woningbouw op vrijkomende erven bijdragen aan de woningbouwopgave en aan het versterken van het cultuurlandschap?

Stappenplan
Aan het einde van de tweede cursusdag beschik je over een concreet stappenplan waarmee je na de cursus direct aan de slag kunt.

Docenten

Mischa Teensma
Adviseur Omgevingswet, visie en ruimte / landschapsarchitect BNT
 
Mischa is één van de waardevolle ‘duizendpoten’ van BügelHajema, met passie voor haar eigen vak landschapsarchitectuur. Ze is één van de voorlopers in kennis en kunde over de Omgevingswet, de Energietransitie en duurzaamheid. Ze heeft een brede kennis en grote belangstelling voor ons werkgebied, reikend van stedenbouw tot de juridische, milieukundige en planologische kant. Ze is analytisch ingesteld en weet in korte tijd de essentie van een vraag in beeld te brengen. Haar passie is werken met de identiteit en betekenis van onze ruimtelijke omgeving en de manier waarop we daarmee omgaan in de huidige turbulente, maatschappelijke omgeving. Zij trekt vanuit deze focus vooral trajecten voor visievorming en ruimtelijke verandering. Naast het vakinhoudelijke blinkt zij uit in het organiseren en begeleiden van processen, zowel intern als extern. Extern wordt zij veel gevraagd om interactieve processen te begeleiden met zowel ambtenaren, burgers en belanggroeperingen. Ook begeleid ze regelmatig bijeenkomsten met het gemeentebestuur en de gemeenteraad. Zij denkt op een inspirerende wijze mee met ieders belang maar zij verliest daarbij het uiteindelijke doel niet uit het oog. Zij is iemand die een groep net een stapje verder kan brengen in het denken, zodat nieuwe oplossingsrichtingen worden verkend.
 
Henk Veldhuis
senior adviseur BügelHajema
Henk heeft een brede ervaring met ruimtelijke projecten in het landelijk gebied. Dat loopt van bestemmingsplannen, visies, planMER’s, omgevingsplannen, omgevingsvisies en programma’s. Daarbij hoort ook de ervaring met het begeleiding van de processen om deze producten tot stand te brengen. Recent maakte hij voor de gemeente Oldebroek het Programma Vitaal Platteland Oldebroek. Bekijk LinkedIn profiel

Referenties

Interessante voorbeelden. Duidelijke uitleg. Ik heb er veel aan om bij onze gemeente stappen verder te zetten in het ontwikkelen van het beleid voor het buitengebied.

Deskundige docent, flexibel, sympathiek, ruimte voor vragen, creatief (leuke oefeningen met kaartjes)

Materiaal

  • Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal
  • Toegang tot de gehele digitale kennisbank van PONT | Omgeving tot een maand na de cursus 

Hiermee krijgt u toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom uw cursus. Zo kunt u voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp. 

Verder krijgt u met PONT | Omgevinggratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.

Studiepunten

Studiepunten en -uren: Voor deze cursus/opleiding kun je 12 studie-uren rekenen.

BP StudieurenBerghauser Pont(12 )(12 )

Aanmelden

Datum, Locatie en Prijs

  • 19, 26 november 2026
  • 09:30 - 16:45
  • € 1.395,-
    • Genoemd bedrag is exclusief 21% btw
    • Prijs is inclusief complimentary koffie, thee en lunch

    • Aanmelden

    Incompany

    Deze cursus liever met jouw eigen team en op maat bij jou op kantoor? Dat kan! De voordelen van incompany op een rij:

    • De training is altijd maatwerk
    • Je bereikt als team hetzelfde niveau
    • Voorafgaand een vrijblijvend intakegesprek met de trainer(s)
    • Bedrijfsspecifieke situaties worden betrokken
    • Je bepaalt de data van de training
    Incompany aanvragen

    Ook interessant voor jou

    Meer weten?

    Heb je nog vragen of wil je deze cursus incompany volgen?

    Of wil je persoonlijk studieadvies? We vertellen je graag wat de mogelijkheden zijn. Via onderstaand contactformulier kun je contact opnemen met onze klantenservice of ons salesteam. Wil je direct contact met de betreffende programmamanager? Bekijk dan de contactgegevens rechts.

    Waarom contact

    Gebiedsgericht werken in het landelijk gebied