PONT Academy

Virtuele assistent

Details

Basiscursus Ruimtelijk Ordeningsrecht

3-daagse cursus

  • Meester het nieuwe instrumentarium van de Omgevingswet in slechts drie intensieve dagen.
  • Focus op ETFAL, de cruciale vervanger van ‘goede ruimtelijke ordening’.
  • Praktijkgerichte aanpak met actuele jurisprudentie en interactieve casussen.
  • Begeleiding door vier topexperts uit de advocatuur en de overheid.
  • Inclusief toegang tot de uitgebreide digitale kennisbank van PONT | Omgeving.

 

29 oktober 2026
Utrecht
€ 1.895
Schrijf je in

Inleiding 

De ruimte in Nederland is schaars en belangen tussen wonen, natuur en economie botsen regelmatig. Daarom is een grondige kennis van het nieuwe ordeningsrecht en de Omgevingswet onmisbaar. Deze cursus is ontwikkeld om je stap voor stap wegwijs te maken in de belangrijkste veranderingen binnen het nieuwe stelsel.

Ten eerste verkennen we het nieuwe planningsstelsel en de rollen van Rijk, provincie en gemeente. Vervolgens ontdek je hoe de geest van de wet vraagt om integrale oplossingen en meer bestuurlijke afwegingsruimte. Daarnaast besteden we uitgebreid aandacht aan de technische kant van bouwen en de cruciale ‘knip’ in vergunningverlening. Ook leer je hoe je omgaat met bijzondere regelingen zoals kostenverhaal en nadeelcompensatie. Kortom: je legt een stevig fundament om met vertrouwen te werken aan ruimtelijke vraagstukken binnen de fysieke leefomgeving.

Inhoud en resultaat

Tijdens deze interactieve cursusdagen doorloop je de volledige cyclus van ruimtelijke besluitvorming. Theorie en praktijk worden continu afgewisseld, zodat je direct inzicht krijgt in de toepasbaarheid van het instrumentarium. Omdat verschillende experts doceren, krijg je zowel de strategische beleidskant als de juridische consequenties van instrumenten zoals het omgevingsplan en de Bopa helder in beeld.

Je leert niet alleen hoe je een plan opstelt, maar ook hoe je de uitvoerbaarheid borgt binnen het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Daarnaast verdiepen we ons in de overstap naar uitnodigingsplanologie, waarbij participatie een centrale rol speelt.

Na afloop kun je:

  • Het volledige RO-instrumentarium strategisch inzetten voor gebiedsontwikkeling.
  • Complexe procedures rondom het omgevingsplan en de BOPA succesvol doorlopen.
  • Rechtmatige besluiten nemen over kostenverhaal, voorkeursrecht en nadeelcompensatie.

Tijdens de cursus heb je toegang tot de kennisbank van PONT | Omgeving. Hier vind je relevante wetgeving, jurisprudentie, boeken en aanvullende achtergrondinformatie. Je ontvangt hiervoor een aparte inlogcode, zodat je de kennisbank kunt gebruiken voor verdieping en praktijkvragen.

Doelgroep

Deze cursus is primair bedoeld voor:

  • Beleidsmedewerkers Ruimtelijke Ordening (RO) en VTH.
  • Juristen en projectleiders werkzaam bij gemeenten, provincies, waterschappen en omgevingsdiensten.
  • Medewerkers werkzaam binnen grondbeleid, milieu, bouwen en wonen, economie of verkeer & vervoer.

Daarnaast is deze cursus relevant voor advocaten, adviseurs, projectontwikkelaars en medewerkers van woningcorporaties die professioneel te maken hebben met ruimtelijke procedures onder de Omgevingswet.

Programma

Dag 1: Inleiding en het instrumentarium van Rijk, provincie en gemeente

Ochtend – Docent: Robert Wannink

  • Overzicht ruimtelijk planningsstelsel en de relatie met de Awb.
  • Kernbegrippen van de Omgevingswet en de structuur van het bestuursrecht.
  • Rijksbeleid: de betekenis van de NOVI en rijksnota’s voor de praktijk.
  • Juridische rijksinstrumenten: het projectbesluit en de coördinatieregeling.

Middag – Docenten: Rens van den Berg & Robert Wannink

  • De provincie als middenbestuur: sturingsmogelijkheden en het Huis van Thorbecke.
  • Provinciale instrumenten: omgevingsverordening en instructiebesluiten.
  • Introductie van het gemeentelijk instrumentarium: het omgevingsplan.
  • De geest van de wet: van sectorale naar integrale afwegingen.

Dag 2: Omgevingsplan, procedures en bijzondere regelingen

Ochtend – Docent: Robert Wannink

  • Procedures en flexibiliteit: van inspraakmogelijkheden tot vaststelling.
  • Thema’s in het omgevingsplan: onderzoekslast, bouw- en gebruiksvoorschriften.
  • Milieu, natuur en water: integratie van thema’s in het plan.
  • Werken met open normen en de betekenis van de ‘bruidsschat’.

Middag – Docent: Jurgen Vermeulen

  • Kostenverhaal en financiële bijdragen: publiekrechtelijke en contractuele kaders.
  • Het gemeentelijk voorkeursrecht en de nieuwe regels voor onteigening.
  • Nadeelcompensatie: overgangsrecht, maatschappelijk risico en voorzienbaarheid.
  • Bespreking van actuele jurisprudentie en praktijkvoorbeelden uit de gebiedsontwikkeling.

Dag 3: Bouwen onder de Omgevingswet

Ochtend – Docent: Janike Haakmeester

  • Inleiding bouwen: de technische bouwactiviteit versus de omgevingsplanactiviteit.
  • De ‘knip’: weigeringsgronden en de verschillende voorbereidingsprocedures.
  • Kwalificatie van bouwwerken en regels voor vergunningvrij bouwen.
  • Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb): wat verandert er voor de gemeente?

Middag – Docent: Janike Haakmeester

  • Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa): reikwijdte en toepassing.
  • Inhoudelijke toetsing: werken met het ETFAL-kader en instructieregels.
  • Participatie in de praktijk: wanneer verplicht en hoe organiseer je dit?
  • Integrale praktijkcasus: van aanvraag tot rechtsbescherming en handhaving.

Docenten

Robert Wannink
Advocaat bij Wannink Advocatuur Bouw en Milieu
Robert is een ervaren bestuursrechtadvocaat. Naast advocaat is Robert ook al vele jaren docent (voor advocaten, ambtenaren, makelaars en adviseurs) bij verschillende onderwijsinstellingen. Hij is gespecialiseerd in o.a. omgevingsrecht, milieurecht en bouwrecht en weet daar met veel passie over te vertellen. Robert weet de deelnemers te enthousiasmeren door met voorbeelden uit de praktijk te werken. Voor meer informatie over Wannink Advocatuur klik hier.
Rens van den Berg
Senior bestuurlijk juridisch adviseur bij Provincie Zuid-Holland
De kennis en ervaring van Rens van den Berg als overheidsjurist ligt met name binnen het ruimtelijk domein. Naast het omgevingsrecht heeft hij kennis van het algemeen bestuursrecht en is hij ook mediator en trainer. Momenteel werkt hij bij de Provincie Zuid-Holland en houdt hij zich onder meer bezig met de Omgevingswet.
Jurgen Vermeulen
Advocaat en onteigeningsdeskundige bij Ten Holter Noordam advocaten
Jurgen Vermeulen is advocaat bestuursrecht en vastgoed bij Ten Holter Noordam advocaten te Rotterdam. Hij adviseert en procedeert voor gemeenten en marktpartijen met name over zaken die met gebiedsontwikkeling te maken hebben. Zijn specialismen omvatten Publiek-Private Samenwerking en samenwerking tussen overheden, verwerving van onroerende zaken en onteigening, kostenverhaal en anterieure overeenkomsten, omgevingsrecht en overheidsaansprakelijkheid. Ook wordt Jurgen door rechtbanken benoemd als voorzitter van deskundigen om advies uit te brengen over de schadeloosstelling in onteigeningszaken en prijsbepalingen. Hij is ingeschreven als gerechtelijk deskundige in het Landelijk Register van Gerechtelijk Deskundigen (LRGD).
mr. Janike Haakmeester
Advocaat, HBR advocaten
 
Janike is mede-oprichter van HBR advocaten. Door haar jarenlange ervaring heeft zij diepgaande juridische kennis op het gebied van omgevingsrecht, branchekennis en gevoel voor de politieke context opgedaan Zij heeft de Dutch Independent Legal Award 2013 ontvangen. In hun toelichting noemde de jury Janike’s grote inhoudelijke kennis en liefde voor het vak in combinatie met een grote klantgerichtheid en oriëntatie op samenwerking en verbinding.
 

Referenties

De cursus was van een hoog niveau. De docenten waren erg goed en konden de leerstof goed overbrengen.

De cursus gaf een goed overzicht van ruimtelijk ordeningsrecht, de docenten waren betrokken en het was goed georganiseerd.

Materiaal

Hiermee krijgt u toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom uw cursus. Zo kunt u voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp.

Verder krijgt u met PONT | Omgeving gratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.

Studiepunten

Studiepunten en -uren: Voor deze cursus/opleiding kun je 15 studie-uren rekenen.

BP StudieurenBerghauser Pont(15 )(15 )
NVR Nederlandse Vereniging van RentmeestersNVR(15 )(15 )

Aanmelden

29 oktober 2026
Utrecht
€ 1.895
Schrijf je in


    • Genoemd bedrag is exclusief 21% btw
    • Prijs is inclusief complimentary lunch, koffie en thee

    • Incompany

    Deze cursus liever met jouw eigen team en op maat bij jou op kantoor? Dat kan! De voordelen van incompany op een rij:

    • De training is altijd maatwerk
    • Je bereikt als team hetzelfde niveau
    • Voorafgaand een vrijblijvend intakegesprek met de trainer(s)
    • Bedrijfsspecifieke situaties worden betrokken
    • Je bepaalt de data van de training
    Incompany aanvragen

    Ook interessant voor jou

    Meer weten?

    Heb je nog vragen of wil je deze cursus incompany volgen?

    Of wil je persoonlijk studieadvies? We vertellen je graag wat de mogelijkheden zijn. Via onderstaand contactformulier kun je contact opnemen met onze klantenservice of ons salesteam. Wil je direct contact met de betreffende programmamanager? Bekijk dan de contactgegevens rechts.

    Waarom contact
    Chiara van Ommeren

    Chiara van Ommeren

    Programmamanager, Berghauser Pont Academy

    U kunt contact opnemen met Chiara via

    Basiscursus Ruimtelijk Ordeningsrecht

    Aanmelden