PONT Academy

Virtuele assistent

Details

Basiscursus Bodem

Leergang

  • Alle aspecten van bodem, wetgeving en sanering
  • Onder meer de Omgevingswet, risicobeoordeling, preventieve bodembescherming
  • Ideaal voor instromers maar zeker ook als opfriscursus
  • Praktisch van opzet en verzorgd door sprekers die met beide voeten in de praktijk staan

24, 31 maart, 7, 9, 14, 21 april 2026
29 oktober, 5, 10, 12, 19, 26 november 2026
Utrecht
Utrecht
€ 3.795,-

Inleiding

Na het ontstaan van nieuwe bodemverontreiniging moet natuurlijk direct actie worden ondernomen. De aanpak en het beheer van bestaande bodemverontreiniging is meer en meer onderdeel geworden van herinrichting en bestemmingswijziging. Ook is het werkveld sterk in ontwikkeling; denk aan bodemdaling of de rol van bodem in klimaatverandering. Deze cursus is een hooggewaardeerde basiscursus in het werkveld.

Inhoud en resultaat

De aanpak en het beheer van bodemverontreiniging is een complex werkveld waarin zeker nu veel verandert. Zo zijn de implicaties van de Omgevingswet groot. De gemeente is nu namelijk bevoegd gezag voor de fysieke leefomgeving en daarmee ook voor de bodem. Ook stromen voortdurend nieuwe mensen in. Dat zijn zowel recent afgestudeerden als mensen met uitgebreide ervaring in een ander vakgebied. Verder zijn er natuurlijk de bedrijven en instanties die onvrijwillig met bodemverontreiniging te maken krijgen.Daarnaast is het werkveld bodem sterk in ontwikkeling: naast verontreiniging krijgen we ook te maken met zaken als bodemdaling en de rol van bodem in de energietransitie en de klimaatverandering.

Deze 6-daagse Basiscursus Bodem gaat over bodembeleid, bodemwetgeving maar ook over praktische zaken zoals de uitvoering van bodemonderzoek en saneringstechnieken. Je krijgt een goed beeld van de bodem in Nederland, het gedrag van verontreinigende stoffen en de belangrijkste vormen van bodemverontreiniging. Ook krijg je inzicht in de rol van probleembezitter, opdrachtgever, handhaver en vergunningverlener. We verdiepen ons in grond- en baggerstromen, het Besluit bodemkwaliteit en de kwaliteitsborging (Kwalibo) en de nieuwe wetgeving van bodem onder de Omgevingswet. Op de laatste dag gaan we in op actuele ontwikkelingen in het werkveld, zoals bodemdaling, klimaat, duurzaam bodemgebruik en is er ruimte voor keuzeonderwerpen zoals asbest of veiligheid.

Cursisten van deze interactieve cursus ontvangen het Basisboek bodemverontreiniging onder redactie van Charles Odekerken.

Doelgroep

De Basiscursus Bodem is bedoeld voor het opleiden van nieuwe medewerkers in het werkveld bodem. Het is ook een goede opfriscursus voor ervaren (land)bodemmedewerkers.

Deelnemers van deze cursus zijn veelal (milieu)­beleidsmedewerkers van overheden, milieutechnische adviseurs en bodemspecialisten bij advies- en ingenieursbureaus en omgevingsdiensten. Maar ook milieufunctio­narissen uit het bedrijfsleven, waaronder mensen die onvrijwillig met bodemverontreiniging te maken krijgen, doen geregeld mee aan deze cursus.

Programma

Dag 1. Introductie & jargon

Charles Odekerken 

Bodembeheer in historisch perspectief

  • Inzichten ten aanzien van de omvang bodemverontreiniging
  • Overzicht ontwikkeling beleid

Bodemkunde en geohydrologie

  • Bodemopbouw
  • Bodemsamenstelling in relatie tot verontreiniging
  • Bodemheterogeniteit 
  • Grondwaterstroming: horizontaal/verticaal, snelheid/retardatie, richting, onderzoek 
  • Invloed op verspreiding van verontreiniging

Geohydrologie

  • Grondwaterstroming: horizontaal /verticaal, snelheid /retardatie, richting, onderzoek
  • Invloed op verspreiding van verontreiniging

Chemie en toxicologie

  • Groepen verontreiniging en hun relatie met activiteiten
  • Voorbeelden van activiteiten met verontreiniging 
  • Gedrag van stoffen
  • Normen

Bodemonderzoek

  • Fasen onderzoek
  • Protocollen (NEN 5725, NEN 5740)
  • Betrouwbaarheid
  • Normen
  • Risico-evaluatie
  • Belang van goede beoordeling/handhaving

Dag 2. De Omgevingswet

Welkom: Charles Odekerken

Introductie Omgevingswet - Marieke Prins 

  • Een korte terugblik en geschiedenis Wbb
  • Doelstelling en verbeterdoelen Ow
  • DSO en veranderopgaven
  • Kerninstrumenten en type regels
  • Bevoegdheden

Bodem in de Omgevingswet - Marieke Prins 

  • Bodembeleid onder Ow: 3 pijlers en belangrijkste veranderingen
  • Grondwater in Ow
  • Aanvullingswet en Aanvullingsbesluit
  • Bodem in omgevingsplan
  • Werking regels (Bal) en Milieubelastende activiteiten
  • Decentrale regels: bouwen op bodemgevoelige locaties, omgaan met functiewijzigingen
  • Overgangsrecht

Dag 3. Bodem+, grondstromen, ex situ-technieken, kwalibo, Bbk

Welkom: Charles Odekerken

Grond- en baggerstromen - Marcel Cassee 

Bodem+ 

  • Sturing van grondstromen en verwerkingsmogelijkheden
  • Transport en acceptatie van (verontreinigde) grond
  • Intermezzo: quiz ‘reinigbaar of niet?’
  • Kwaliteitsborging rond grondstromen
  • Praktijkvoorbeeld: TGG

Besluit bodemkwaliteit

Introductie Besluit bodemkwaliteit 

  • Achtergrond, aanleiding en doel
  • Indeling bbk en bevoegdheden
  • Bbk naar Omgevingswet
  • Definities

 Kwalibo

  • Aanleiding en doelstelling
  • Certificatie, erkenning, functiescheiding
  • Kwalibo evaluatie

Besluit bodemkwaliteit - Odile Rutten 

Grond, bagger en bouwstoffen

  • Algemene bepalingen
  • Toepassen grond en bagger
  • Tijdelijke uitname en tijdelijke opslag
  • Toepassen bouwstoffen (op hoofdlijnen)
  • Toezicht en handhaving 

Dag 4. Saneren, in situ technieken, Bal, bodembescherming, bodemenergie

Welkom: Charles Odekerken 

Sanering - Auke van der Veen 

Overzicht saneringsfase

  • Saneringsplan/bestek
  • Aanbesteding/veiligheidsplan
  • Uitvoeringsaspecten
  • Het resultaat: de theorie versus de praktijk

Saneringstechnieken

  • In situ maatregelen en technieken
  • Isoleren, beheersen en controleren (IBC-concept)
  • Nieuwe ontwikkelingen
  • Toepasbaarheid, voor- en nadelen van de diverse technieken

Bodem in de Omgevingswet

Verdieping saneren, beschermen en bodemenergie - Frank Hageman

Praktijkvoorbeelden: rol van bodem in projecten

Graven en saneren

  • Hoe zit het met Wbb begrippen: geval, functiegericht en kosteneffectief saneren
  • Saneren en graven in het Bal
  • Oefening Bal   

Beschermen

  • Zorgplicht
  • De geest van de NRB, CVM en BBT
  • Voorzieningen en maatregelen 

Bodemenergie

  • Beschrijving bodemenergiesystemen
  • Relatie met bodemkunde
  • Voorkomen interferentie
  • Benuttingsgraad
  • Voorbeelden duurzame warmtevoorziening in projecten
  • Bodemenergiesystemen in de Omgevingswet

Dag 5. Archeologie, onontplofte oorlogsresten, bodemdaling, PFAS

Welkom: Charles Odekerken

Archeologie en ontontplofte oorlogsresten - Eric van der Kuijl 

Archeologie

  • Doel en uitgangspunten archeologie
  • Rol archeologie binnen projecten en gebiedsontwikkeling
  • Het archeologisch onderzoek en ouderdomsbepaling
  • Raakvakken met milieukundig bodemonderzoek
  • Wetgeving en kwaliteitsborging
  • Mogelijk impact op uitvoering projecten

Onontplofte oorlogsresten

  • Beschrijving problematiek
  • Onderzoeksmethodiek
  • Wet- en regelgeving en kwaliteitsborging
  • Mogelijk impact op uitvoering projecten

Bodemdaling en PFAS - René Vreugdenhil 

Bodemdaling

  • Achtergronden en oorzaken
  • Gevolgen
  • Beleid en aanpak

PFAS

  • Wat is het (chemie)
  • Toepassingen
  • Normering
  • Saneren en zuiveren

Dag 6. Bodemvisie

Welkom: Charles Odekerken

Klimaatadaptatie - Marco Vergeer 

Water en bodem sturend voor ruimtelijke planvorming

Bodemvisie 

Klimaatadapatie

  • Meerlagenbenadering
  • Belang bodem en ondergrond
  • Functies ondergrond
  • Strategie
  • Voorbeelden 

Circulaire economie

  • Rijksbreed programma Circulaire Economie
  • Rol van de bodem
  • Korte en lange termijnstrategie

Voorbeelden en ervaringen uit de praktijk - René Vreugdenhil

  • Onverwachte resultaten
  • Een vreemde locatie
  • Voortschrijdend inzicht 

Interactieve samenvattende quiz - René Vreugdenhil en Charles Odekerken

Docenten

Charles Odekerken
Zelfstandig adviseur
 
Als zelfstandig adviseur is Charles Odekerken met name gericht op bodem- en stofspecifieke adviezen en tevens specialist communicatie en kennisoverdracht. Zijn werkzaamheden bestaan uit advies, elementair onderzoek (o.a. asbest en kwik) en het veelvuldig ontwikkelen en verzorgen van cursussen. Hij werkt voor veel verschillende grotere opdrachtgevers zoals Shell, Nederlandse Aardolie Maatschappij, Vitens, Evides. Met veel van de opdrachtgevers is sprake van een al langdurende en bestendige werkrelatie.
 
René Vreugdenhil
Zelfstandig adviseur
 
René Vreugdenhil is zelfstandig adviseur, met name gericht op bodem gerelateerde activiteiten en adviezen. Hij heeft veel Inhoudelijke kennis over de nieuwe beleidsmatige ontwikkelingen, te denken aan de Omgevingswet, het Bodemconvenant 2016-2020, etc. in bodem breed perspectief. Verder is hij medeoprichter van Pondera GeoEnergy, waarbij hij intensief betrokken is bij het initiëren en begeleiden van geothermische projecten en potentiele ondergrondse opslag. Hij geeft al vele jaren bodemcursussen.
 
Marcel Cassee
Adviseur Bodem+ (Uitvoeringsorganisatie van Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat)
Marcel is als fysisch geograaf werkzaam bij Rijkswaterstaat binnen de afdeling Bodem en Ondergrond. Hij adviseert en ondersteunt het ministerie van I&W en andere overheden vanuit een schakelrol tussen beleid en uitvoering en coördineert ook de bodemhelpdesk binnen het Informatiepunt Leefomgeving. Marcel heeft brede kennis over bodem en de bodemregelgeving, waaronder bodemsanering, hergebruik van grond en baggerspecie, kwalibo, verwerking van grondstromen. Hij is ook goed bekend met de nieuwe regels en kerninstrumenten van de Omgevingswet.
Bekijk LinkedIn profiel
Frank Hageman
Projectmanager bij RoyalHaskoningDHV
Auke van der Veen
Soil & Groundwater Lead bij NAM
Auke van der Veen is als civil engineer werkzaam bij de Nederlandse Aardolie Maatschappij. Hij organiseert en coordineert de programmatische aanpak van het bodembeheer van de NAM en leidt bodemgerelateerde projecten. Hij is ervaren in het traject van bodemonderzoek tot en met de uitvoering van saneringen, inclusief de bijbehorende beschikkingstrajecten.
Marieke Prins
Senior adviseur bij Ambient
Vanuit Ambient ondersteunt Marieke overheden op het gebied van bodem en (grond) water, waarbij de laatste jaren vooral in het teken staan van de komst van de Omgevingswet. Van 2016-2019 heeft ze vanuit Rijkswaterstaat het ministerie van I en W ondersteunt om te komen tot de Aanvullingswet- en Besluit bodem met een focus op grondwaterkwaliteit. In 2019-2020 heeft ze vanuit Ambient bodem- en waterexpertise ingebracht bij de programmadirectie Eenvoudig Beter van het Ministerie van BZK om de Omgevingswet verder door te ontwikkelen. Zij is hierdoor goed op de hoogte van de veranderingen die de Omgevingswet met zich meebrengt.
Marco Vergeer
bestuurskundig adviseur bij de Strategie en Management Consultants van Royal HaskoningDHV
 
Hij werkt vooral in het werkveld ‘Ondergrond’, de ruimte onder het maaiveld waar vele maatschappelijke opgaven samenkomen én gebruik maken van zichtbare en onzichtbare diensten van het bodem- en watersysteem. Hij werkt vooral in de publieke sector, op alle schaalniveaus. Marco is medeoprichter van het Initiatief Bewust Bodemgebruik en hij is secretaris van het ‘Gemeentelijk netwerk bodem en ondergrond WEB’.
 
Odile Rutten
Consultant, BQ Bodemadvies
Odile is een zeer ervaren projectleider en adviseur op het gebied van grondverzet conform het Besluit bodemkwaliteit. Zij heeft in het verleden voor diverse ingenieursbureaus gewerkt aan onderzoek en certificering van grootschalige grondverzetsprojecten zoals Ruimte voor de Rivier en grote infrastructurele werken. Daarnaast adviseert zij overheden op het gebied van bodembeleid (bodemkwaliteitskaarten, Nota bodembeheer etc.).   Bekijk LinkedIn profiel
Docentprofiel met cartaID 40707 niet gevonden.

Referenties

De presentaties worden gegeven door mensen met jarenlange werkervaring. Met als pluspunt dat deze mensen ook nog eens bescheiden en benaderbaar zijn! Geweldig!

Materiaal

Hiermee krijg je toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom uw cursus. Zo kun je voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp.

Verder krijg je met PONT | Omgeving gratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.

Studiepunten

Studiepunten en -uren: Voor deze cursus/opleiding kun je 25 studie-uren rekenen.

BP Studieuren2525

Aanmelden

Datum, Locatie en Prijs

  • 24, 31 maart, 7, 9, 14, 21 april 2026 | 29 oktober, 5, 10, 12, 19, 26 november 2026
  • 09:30 - 16:30
  • Utrecht | Utrecht
  • € 3.795,-
    • Genoemd bedrag is exclusief 21% btw
    • Prijs is inclusief lunch, koffie en thee

    • Aanmelden

    Incompany

    Deze cursus liever met jouw eigen team en op maat bij jou op kantoor? Dat kan! De voordelen van incompany op een rij:

    • De training is altijd maatwerk
    • Je bereikt als team hetzelfde niveau
    • Voorafgaand een vrijblijvend intakegesprek met de trainer(s)
    • Bedrijfsspecifieke situaties worden betrokken
    • Je bepaalt de data van de training
    Incompany aanvragen

    Ook interessant voor jou

    Meer weten?

    Heb je nog vragen of wil je deze cursus incompany volgen?

    Of wil je persoonlijk studieadvies? We vertellen je graag wat de mogelijkheden zijn. Via onderstaand contactformulier kun je contact opnemen met onze klantenservice of ons salesteam. Wil je direct contact met de betreffende programmamanager? Bekijk dan de contactgegevens rechts.

    Waarom contact
    Chiara van Ommeren

    Chiara van Ommeren

    Programmamanager, Berghauser Pont Academy

    U kunt contact opnemen met Chiara via

    Basiscursus Bodem